Bo studenci robią zdjęcia moim slajdom!
Co się dzieje, gdy czytam slajdy na zajęciach? Po pierwsze studenci to widzą, słyszą i przewracają oczami. W końcu zbierają się na odwagę i zaczynają moim slajdom robić zdjęcia. Bo przecież ja, proszę państwa, przeczytałam wszystkie te książki, które polecam w sylabusie jako lekturę obowiązkową i uzupełniającą. Przeczytałam i zrobiłam z nich streszczenie. Na tych slajdach właśnie. Które odczytuję na zajęciach. I którym studenci właśnie robią zdjęcia. Dlaczego? Ponieważ zawierają one to, o co będę pytać na egzaminie. Jest to crème de la crème mojego przedmiotu, esencja różana wykładów, złoto merytoryczne w najczystszej postaci. Obrane ze skórki, pokrojone, z widelczykiem, gotowe do zjedzenia.
Gdybym była moją studentką, to też najbardziej zrobić zdjęcia tym slajdom chciałabym.
Co się dzieje, gdy czytam slajdy na zajęciach? Otóż niestety przeszkadzam studentom w nauce.
Nauka intencjonalna wygląda tak:
- W sali wykładowej gromadzą się mózgi.
- Każdy z nich wyposażony jest w magazyn trwałych wspomnień (tam chcę trafić z moją wiedzą).
- Każdy z nich ma nieefektywną i wymykającą się kontroli pamięć operacyjną.
- Każdy z nich ma skalibrowaną fabrycznie pamięć sensoryczną działającą autonomicznie, czyli bez udziału świadomej kontroli.
- Zaczynam mówić mądre rzeczy (jak to na zajęciach akademickich).
- Pamięć sensoryczna odpowiedzialna za zmysły, w tym zmysł słuchu, odbiera dźwięki i – upraszczając – przekazuje je do pamięci operacyjnej.
- Pamięć operacyjna sprawdza w magazynie wspomnień, czy to, o czym mówię, jest a) znane, b) potrzebne.
- Magazyn wspomnień zmienia się ilościowo i jakościowo pod wpływem moich słów i pracy umysłowej studenta. Następuje magiczny moment uczenia się.
Aby ta operacja przebiegła, potrzebny jest… czas!
Gdy czytam tekst z ekranu, kradnę studentom czas potrzebny na pracę pamięci operacyjnej. Ergo – przeszkadzam im w nauce. Taka sztuczka!
Czy zatem wyrzucić slajdy z zajęć akademickich? Nie tak prędko. Prezentacja multimedialna jest po prostu jednym z medium. Przy czym dobór mediów musi być wypadkową efektów uczenia się, jakie studenci mają osiągnąć, i materiału dydaktycznego, jaki chcesz w związku z tym przedstawić.
Jeśli chcesz opowiedzieć student(k)om coś ze swojego doświadczenia zawodowego, nie używaj do tego słów zapisanych na slajdzie. Po prostu opowiedz i niech cię przy tym widzą. Ciebie, twoje emocje, twoje życie.
Jeśli chcesz przedstawić student(k)om zapis jakiejś ustawy, nie pokazuj jej treści na slajdzie. Zleć im poszukanie tego aktu prawnego na odpowiednich stronach. Zadaj im pytania otwarte: co, kto, jak, gdzie, kiedy, do kiedy, w jakich warunkach.
Jeśli chcesz opowiedzieć student(k)om coś, co łatwo znaleźć w wiarygodnych źródłach w Internecie, nie opowiadaj. Zleć zamiast tego web quest i przygotowanie prostej infografiki w padlecie.
Jeśli masz do przedstawienia jakąś klasyfikację, listę wypunktowań, to opowiedz ją tekstem ciągłym i zleć student(k)om zrobienie mapy myśl, drzewka decyzyjnego, tabeli czy innej notatki graficznej. Poproś, żeby w mini zespołach porównali swoje notatki, a potem zadaj im kilka pytań kontrolnych.
Jeśli chcesz zrobić powtórkę, nie pokazuj student(k)om streszczenia poprzednich zajęć w postaci ciągłego tekstu na slajdzie. Wróć do efektów uczenia się, jakie zakomunikował_ś na poprzednich zajęciach i do nich ułóż pytania otwarte. Zapisz je na slajdzie, pokaż, daj student(k)om 3 minuty na zerknięcie do notatek, i następnie zacznij z nimi rozmowę. Zapraszaj do rozmowy po imieniu.
Jeśli masz do przedstawienia wzór, nie przedstawiaj go na raz w całości, tylko rozpisz krok po kroku tak, aby studenci mogli obserwować proces. Zrób to wolno. Udostępnij im prosty dokument, w którym znajdą opis tego procesu. Albo nagraj się. Jeśli studenci nie nadążą za Tobą na zajęciach, będą mogli wrócić do Twoich słów w domu.
Jeśli chcesz przedstawić jakąś statystykę, najpierw zastanów się, po co. Przypomnij sobie efekty uczenia się. Czy któryś z nich można osiągnąć dzięki oglądaniu tabeli z setką danych liczbowych?
Jeśli chcesz opowiedzieć coś nieistotnego, ugryź się w język. Zwłaszcza podczas zajęć zdalnych. To, co ujdzie w sali wykładowej, na zajęciach zdalnych natychmiast zabije koncentrację.
Jeśli potrzebował_ś dodatkowych narzędzi do swojego kuferka, proszę bardzo. I na zdrowie.
